Ứng dụng

Thiết kế công nghiệp P1

Bài viết này được trích từ bộ sách “Thiết kế và phát triển sản phẩm” nhằm chia sẻ kiến thức về Thiết kế, Nghiên cứu & Phát triển tới cộng đồng. Nội dung các bài viết chỉ dừng ở mức cơ bản, các bài chuyên sâu hơn xin xem ở link https://meslab.vn/rdi

Đối với các khách hàng đã mua sách cũ, MES LAB có chương trình hoàn tiền mua sách khi đặt mua tài liệu mới. Chi tiết xin xem tại https://meslab.vn/rdi-toolkit

Ở Việt Nam, Thiết kế công nghiệp thường được hiểu như là Thiết kế kiểu dáng. Trong chương này, chúng ta sẽ lần lượt điểm qua khái niệm về Thiết kế công nghiệp và vai trò của nó đối với công tác Thiết kế và phát triển sản phẩm. Chúng ta cũng sẽ xem xét quá trình thực hiện và cách đánh giá chất lượng của Thiết kế công nghiệp.

Thiết kế công nghiệp là gì?

Có nhiều định nghĩa về Thiết kế công nghiệp, trong đó, định nghĩa của Hiệp hội Thiết kế công nghiệp Hoa Kỳ được phát biểu như sau:

Thiết kế công nghiệp là chuyên môn được dùng để tạo ra và phát triển các concept cũng như thông số sản phẩm nhằm mục đích tối ưu hóa các tính năng, giá trị và hình dáng sản phẩm cũng như hệ thống nhằm phục vụ lợi ích của cả người dùng lẫn nhà sản xuất.

Với định nghĩa trên, chúng ta có thể thấy được rằng Thiết kế công nghiệp liên quan rất mật thiết đến việc tạo dựng concept sản phẩm cũng như chi phối việc lựa chọn các thông số sản phẩm. Mục tiêu mà Thiết kế công nghiệp nhắm đến chính là sự tối ưu các tính năng, giá trị và hình dáng của sản phẩm cũng  như của cả hệ thống (bao gồm sản phẩm và các yếu tố liên quan). Việc tối ưu hóa này cần phải mang lại lợi ích cho cả người dùng sản phẩm lẫn nhà sản xuất.

Mục tiêu của Thiết kế Công nghiệp

Ulrich và Eppinger đưa ra 5 mục tiêu quan trọng nhất của Thiết kế công nghiệp, bao gồm: Sự tiện dụng (hữu ích), Tính thẩm mỹ, Khả năng bảo trì, Khả năng giảm chi phí, Khả năng giao tiếp – tương tác. Mục tiêu lớn thứ 6 là An toàn cho người sử dụng.

Sự tiện dụng

Có thể thấy ngay, yếu tố “tiện dụng” hay “hữu ích” gắn liền với tính năng của sản phẩm. Thiết kế công nghiệp cần phải được tiến hành sao cho sản phẩm làm ra có tính năng như mong muốn, tận dụng tối đa giá trị sản phẩm, đáp ứng được nhu cầu của khách hàng, không bỏ sót những tính năng người dùng cần và không có những tính năng thừa (người dùng không cần đến).

Tính thẩm mỹ

Tính thẩm mỹ liên quan đến vẻ ngoài của sản phẩm, là một trong những yếu tố giúp sản phẩm thu hút người mua, người dùng. Tính thẩm mỹ của thiết kế thể hiện ở “vẻ đẹp” cũng như những cảm xúc mà người dùng có được khi nhìn, cầm, dùng sản phẩm.

Khả năng bảo trì

Khả năng bảo trì liên quan đến giai đoạn sử dụng sản phẩm. Thiết kế công nghiệp cần phải tính đến khả năng người dùng (kể cả người dùng không có chuyên môn) sử dụng sản phẩm và cần sửa chữa, bảo trì. Thiết kế phải làm cho việc bảo trì đơn giản nhất có thể.

Khi dùng Windows 98, việc cài driver cho thiết bị cắm ngoài cực kỳ phức tạp. Những hệ điều hành mới làm một cách tự động và dễ dàng. Nguồn: lexmark.com.

Khả năng giảm chi phí

Thiết kế công nghiệp cần hỗ trợ cho việc giảm chi phí sản xuất sản phẩm. Việc giảm chi phí này có thể đạt được nhờ Thiết kế công nghiệp thông qua sự hợp lý hóa hình dáng sản phẩm để tiết kiệm vật liệu và chi phí gia công.

Nhiều ví dụ như trên và các kinh nghiệm thực hành được tổng kết trong nội dung “Design Engineering”. Các bạn có thể tham khảo thêm trên MES Lab. hoặc các nguồn khác.

Khả năng giao tiếp – tương tác

Khả năng “giao tiếp” hay “tương tác” của sản phẩm thể hiện ở việc sản phẩm tác động như thế nào với người dùng và ngược lại. Thiết kế công nghiệp cần giúp cho việc sử dụng sản phẩm dễ dàng, trực quan và thuận tiện nhất có thể, hạn chế sai sót của người dùng, hỗ trợ người dùng tiết kiệm thời gian, công sức…khi dùng sản phẩm. Phần lớn các loại điều khiển TV hiện nay có nhiều nút bấm tương tự như vậy. Thử hỏi rằng khi chúng ta xem TV, những nút nào chúng ta cần dùng nhiều nhất? Âm lượng, Chuyển kênh, Tắt và Bật. Việc có quá nhiều nút cùng hiển thị kiến “giao diện” của chiếc điều khiển trở nên phức tạp, gây khó khăn và nhầm lẫn cho người dùng.

Giao diện đơn giản của máy khử rung tim Laerdal HeartStart

Thiết bị này có “giao diện” rất đơn giản, với 2 nút bấm lớn màu xanh và da cam cùng những chỉ dẫn đồ họa kèm theo giọng nói. Nó giúp cho người sử dụng dễ dàng thao tác đúng công năng sản phẩm. Với các thiết bị y tế như thế này, đây là điều vô cùng quan trọng, hãy tưởng tượng khi bạn đang ở trong tình huống khẩn cấp, bạn không có đủ thời gian để mở User’s Manual!

An toàn cho người dùng

An toàn là yếu tố rất quan trọng, không được phép bỏ qua khi thiết kế sản phẩm. Thiết kế công nghiệp cần phải giúp người dùng tránh được những nguy hiểm có thể phát sinh cho bản  thân và cho người khác khi dùng sản phẩm.

Trên thị trường Việt Nam, có một số sản phẩm gắn ống xả xe máy với mục đích trang trí và bảo vệ chân người ngồi sau khỏi sức nóng của ống xả nhưng khi thiết kế chưa tính hết các yếu tố gây mất an toàn. Kết quả là đã có nhiều vụ việc tấm bảo vệ này gây thương tích cho người đi đường. Rất nhiều thông tin trên truyền hình và báo chí phản ánh vấn đề này.

Ngược lại, thiết kế hướng đến sự an toàn của người dùng lường trước những tình huống sử dụng và tìm cách bảo vệ người dùng tốt nhất khỏi những tai nạn có thể phát sinh.

MES LAB

To Top