Thiết kế & Phát triển sản phẩm

Thiết kế cho môi trường P2

Bài viết này được trích từ bộ sách “Thiết kế và phát triển sản phẩm” nhằm chia sẻ kiến thức về Thiết kế, Nghiên cứu & Phát triển tới cộng đồng. Nội dung các bài viết chỉ dừng ở mức cơ bản, các bài chuyên sâu hơn xin xem ở link https://meslab.vn/rdi

Đối với các khách hàng đã mua sách cũ, MES LAB có chương trình hoàn tiền mua sách khi đặt mua tài liệu mới. Chi tiết xin xem tại https://meslab.vn/rdi-toolkit

Quan điểm về DFE

DFE chính là điểm mấu chốt, là chìa khóa để Herman Miller (HM) làm ra sản phẩm thân thiện môi trường như ghế Setu. Vậy, quan điểm của hãng nãy khi làm sản phẩm thân thiện môi trường như thế nào? Chúng ta hãy cùng xem cách họ tiếp cận DFE trên 3 tiêu chí:

Thành phần hóa học của vật liệu

Đây là tiêu chí đầu tiên HM bám sát khi làm DFE, theo đó, thành phần vật liệu là điểm quan trọng quyết định yếu tố thân thiện môi trường của sản phẩm sau này. HM quan tâm đến thành phần hóa học của vật liệu ngay từ khâu thiết kế (lựa chọn vật liệu). Các vật liệu được chọn cần phải không độc, không gây hại cho môi sinh, dễ phân hủy tự nhiên.

Khả năng tháo rời

Khó có thể hình dung sự liên quan giữa khả năng tháo rời và mức độ thân thiện môi trường của sản phẩm. Tuy nhiên, theo HM, nếu sản phẩm có nhiều linh kiện dễ tháo rời thì khi đi hết vòng đời, một số linh kiện có thể được đem đi tái chế trong khi một số khác (còn tốt) có thể được tái sử dụng. Việc này giúp tiết kiệm năng lượng và vật liệu và qua đó, hạn chế ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường. Ở khía cạnh này, DFE có liên quan đến Thiết kế cho lắp ráp.

Khả năng tái chế

Khả năng tái chế thể hiện ở việc tận dụng tối đa vật liệu tái sinh để chế tạo sản phẩm cũng như việc các vật liệu làm sản phẩm sau khi đi hết vòng đời có thể tái chế được ở mức độ nhiều nhất có thể.

Quá trình DFE

Để thực hiện DFE trong quá trình thiết kế và phát triển sản phẩm, một lộ trình gồm 6 bước được khuyên dùng (Trích từ sách của Ulrich và Eppinger). Suốt lộ trình này, “nhóm DFE” sẽ giám sát, đối chiếu, hướng dẫn quá trình thiết kế để sản phẩm đảm bảo chỉ tiêu môi trường đã đề ra.

6 bước của “lộ trình DFE” bao gồm:

  • Bước 1: Kế hoạch DFE
  • Bước 2: Xác định các tác động môi trường
  • Bước 3: Hướng dẫn DFE
    • Bước 4: Áp dụng DFE
    • Bước 5: Đánh giá tác động môi trường
    • Bước 6: Đối chiếu với mục tiêu. Nếu không đạt, quay lại bước 4.

Dưới đây là chi tiết các bước tiến hành.

Bước 1: Kế hoạch DFE

Thực chất của việc làm kế hoạch DFE là đội ngũ thiết kế sản phẩm chuẩn bị các điều kiện và đề ra các mục tiêu để làm DFE. Các điều kiện để làm DFE bao gồm các động lực hay lý do mà doanh nghiệp nên theo đuổi DFE ở dự án này. Những động lực này có thể xuất phát từ bên trong (ví dụ: để nâng cao chất lượng sản phẩm, làm đẹp hình ảnh với xã hội, giảm chi phí, nâng cao tính sáng tạo của đội ngũ thiết kế, trách nhiệm đạo đức,…) hay bên ngoài doanh nghiệp (ví dụ: do các quy định của Luật môi trường, hàng rào kỹ thuật về môi trường của thị trường mà doanh nghiệp muốn thâm nhập, nâng cao khả năng cạnh tranh bằng công nghệ Xanh, áp lực xã hội, sự thay đổi trên chuỗi cung ứng tổng thể…).

Sau khi xác định các động lực để theo đuổi DFE, nhóm thiết kế sẽ đặt ra các “mục tiêu DFE” cho sản phẩm. Tùy từng dự án mà các mục tiêu này có thể khác nhau. Ví dụ như với ghế Setu của Herman Miller (trong sách của Ulrich và Eppinger), bộ mục tiêu DFE như sau:

Các mục tiêu DFE nêu trên sẽ được dùng để đối chiếu với thiết kế thực tế và giúp nhóm thiết kế xác định xem sản phẩm đã “đạt” về mặt DFE hay chưa.

Sau khi xác định các động lực và mục tiêu của DFE, nhóm thiết kế tiến hành thiết lập đội ngũ DFE để tham gia trong suốt dự án phát triển sản phẩm. Đội ngũ DFE sát cánh cùng nhóm thiết kế và có chức năng tư vấn, hướng dẫn DFE, đối chiếu, kiểm tra thiết kế sản phẩm để đảm bảo rằng các mục tiêu DFE được đáp ứng.

Nhóm DFE có thể bao gồm chuyên gia các ngành khác nhau, phổ biến là chuyên gia ngành vật liệu, sinh học, hóa học, môi trường, năng lượng…

Bước “Kế hoạch DFE” này thường được tiến hành khi làm “Kế hoạch sản phẩm”

Bước 2: Xác định các tác động môi trường

Bước này giúp nhóm DFE chỉ ra tất cả các tác động môi trường mà sản phẩm có thể gây ra trong suốt vòng đời của mình, từ khi còn là nguyên vật liệu đến khi sản xuất, phân phối, sử dụng và tái chế. Một cách tổng quát, có thể thấy các giai đoạn khác nhau này có thể nảy sinh những tác động như nêu.

Trên cơ sở những tác động môi trường tổng quát ở bảng trên, nhóm DFE cụ thể hóa các tác động môi trường thông qua việc nêu lên các câu hỏi về DFE. Việc trả lời các câu hỏi này sẽ làm sáng tỏ tác động môi trường của sản phẩm.

Bước 3: Hướng dẫn DFE

Từ việc trả lời các câu hỏi ở bước 2 dựa vào đặc thù của sản phẩm đang tiến hành, nhóm DFE sẽ đưa ra các hướng dẫn về DFE cho nhóm thiết kế sản phẩm để họ dựa vào đó mà làm concept sản phẩm.

Copyright © 2019 MES LAB. Address: An Lac Building, 368B Quang Trung Street, Ha Dong District, Ha Noi, Vietnam
Hotline: 0917.51.9900 | Email: meslab@meslab.vn

To Top