Thư viện - Tài liệu

[NPD#01] Phát triển sản phẩm – Người Việt Nam đã làm được gì?

Trước đây, trên MES LAB đã có nhiều bài viết về Phát triển sản phẩm được đăng tải và ở bài này, tôi sẽ không nhắc lại chi tiết mà chỉ điểm qua như sau:

  • Phát triển sản phẩm là gì: Làm ra sản phẩm đáp ứng nhu cầu của xã hội với chi phí thấp nhất
  • Sản phẩm có thể là gì: Mọi thứ, từ Ô tô, xe máy, bàn ghế, bát đĩa, phần mềm,… đến đồ lưu niệm, sách, bút,…
  • Tại sao cần phát triển sản phẩm: Khả năng đưa ra sản phẩm đáp ứng nhu cầu thị trường là thước đo cho sự phát triển của doanh nghiệp. Khi sản phẩm tốt và được thị trường đón nhận, doanh nghiệp thịnh vượng và ngược lại
  • Phát triển sản phẩm là bài toán tổng hợp, cần có sự kết hợp của nhiều chuyên ngành để giải quyết các vấn đề: chiến lược phát triển, nghiên cứu khách hàng, thiết kế kỹ thuật, tạo dáng sản phẩm, kế hoạch sản xuất,…

Thực tế thì tại Việt Nam, hầu như chưa có “Phát triển sản phẩm” bài bản và đúng nghĩa và chỉ thuần túy là gia công thuê hoặc cóp nhặt những thứ đã có trên thế giới. Chính vì vậy, giá trị làm ra không lớn và doanh nghiệp Việt vẫn mãi loay hoay với bài toán “làm con ốc vít như thế nào”.

Câu chuyện “con ốc vít” bên trên có căn nguyên từ việc Tập đoàn Samsung, khi đặt nhà máy ở Việt Nam, đã yêu cầu tìm nhà cung cấp trong nước về các loại ốc vít dùng cho sản phẩm điện thoại di động, nhưng không tìm nổi. Việc này dấy lên tranh luận gay gắt trong xã hội về khả năng của các doanh nghiệp sản xuất Việt Nam. Khoan bàn đến vấn đề công nghệ, theo góc nhìn của cá nhân tôi, có nhiều thứ đáng làm và mang lại lợi ích hơn con ốc vít. Ở khía cạnh này, tôi tán đồng quan điểm của nhiều ý kiến tại Diễn đàn “Đẳng cấp quốc tế – Lời giải từ sản phẩm Việt” do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức ngày 1/11/2014.

Một vài lý do khiến tôi có quan điểm như trên:

  1. Việc làm ra con ốc vít không chỉ phụ thuộc vào công nghệ, thiết bị, nó còn là bài toán kinh tế. Làm ra ốc vít tốt chưa đủ, nó cần phải rẻ. Về việc này, những công ty vệ tinh cũ của Samsung hay các công ty lâu năm chuyên làm ốc vít cho họ sẽ có lợi thế về kinh nghiệm và tối ưu hóa quản lý và sẽ làm sản phẩm rẻ hơn. Liệu có nên lao vào cạnh tranh khi chúng ta không có lợi thế cạnh tranh?
  2. Như nhiều chuyên gia đã nêu ở Diễn đàn nói trên, việc làm ra con ốc vít đóng góp rất nhỏ vào chuỗi giá trị sản phẩm, cụ thể là điện thoại di động. Với một sản phẩm như vậy, phần “Sáng tạo” bao gồm: Ý tưởng, Thiết kế, Công nghệ,… và phần “Thương hiệu” của Samsung cùng với kênh phân phối sẽ “ẵm” hầu hết giá trị, phần gia công, nhất là gia công chi tiết bé tý như ốc vít, sẽ chỉ là miếng vụn bánh rất nhỏ, liệu có đáng làm?

Việc sa đà vào quan tâm quá mức tới những miếng vụn bánh nhỏ như trên khiến cho những ý nghĩ về sáng tạo sản phẩm mới (nhằm chiếm lấy những miếng bánh ngon hơn, lớn hơn) trở nên xa lạ với phần lớn doanh nghiệp Việt. Kết quả là, trên thị trường Việt Nam, phần lớn sản phẩm là hàng ngoại nhập, đặc biệt là Trung Quốc. Hãy xem trên thị trường, các loại tủ lạnh, nồi cơm điện, lò vi sóng, giày dép,… và các mặt hàng thiết yếu khác, có bao nhiêu % là của Việt Nam? Chúng ta có thị trường lớn, có người dùng với đặc thù văn hóa và thói quen sử dụng chúng ta quen thuộc, nhưng chúng ta chẳng làm được bao nhiêu sản phẩm mang thương hiệu Việt. Đến khi nào các doanh nghiệp Việt Nam mới chấm dứt “chuộng” những miếng vụn bánh và “dám” nghĩ, dám đầu tư dài hạn, có tầm nhìn để với tới những miếng bánh to hơn?

Không làm được sản phẩm thì doanh nghiệp không nên đổ lỗi cho sự phát triển khoa học công nghệ. Nhiều sản phẩm xuất sắc, bán chạy mà không nhất thiết phải ứng dụng công nghệ cao. Không làm được sản phẩm tốt chỉ vì chưa biết cách làm mà thôi.

Những đôi giày thể thao "Made in Vietnam" đang được bán ở các cửa hiệu ở Hàn Quốc với giá trên dưới 100 USD (hơn 2 triệu đồng). Với việc gia công, Việt Nam nhận được bao nhiêu trong số đó?

Những đôi giày thể thao “Made in Vietnam” đang được bán ở các cửa hiệu ở Hàn Quốc với giá trên dưới 100 USD (hơn 2 triệu đồng). Với việc gia công, Việt Nam nhận được bao nhiêu trong số đó? Câu hỏi tương tự cho Điện thoại, Tủ lạnh, Tivi,…

Rất may là trong bức tranh xám màu về khả năng sáng tạo, phát triển sản phẩm của doanh nghiệp Việt Nam đã bắt đầu xuất hiện những điểm sáng. Việc các tập đoàn lớn như Viettel hay VNPT triển khai đầu tư bài bản cho R&D và phát triển sản phẩm là những ngọn lửa đầu tiên mang đến cơ hội nhóm lên nhiều ngọn lửa khác. Gần đây, tập đoàn FPT cũng tỏ rõ tham vọng đầu tư cho mảng “Phát triển sản phẩm” với đề xuất về mô hình đãi ngộ mang tên “Thành Cát Tư Hãn

Để khép lại bài viết, tôi nêu vài điểm kết luận như sau:

  • Phát triển sản phẩm, chứ không phải gia công hay lắp ráp, mới là chìa khóa để tạo ra nhiều lợi nhuận
  • Phát triển sản phẩm không nhất thiết đòi hỏi công nghệ cao, nó yêu cầu biết cách làm, hiểu khách hàng
  • Ở Việt Nam, hầu như chưa có Phát triển sản phẩm đúng nghĩa, đây là sự lãng phí. Ngược lại, nó mang đến cơ hội cho những ai muốn bắt đầu khởi nghiệp ở lĩnh vực này: Thị trường bản địa, quy mô lớn.
  • Có một số doanh nghiệp tiên phong của Việt Nam đã bắt đầu đầu tư mạnh để làm Phát triển sản phẩm: Viettel, VNPT, FPT là 3 cái tên tiêu biểu.
  • Cơ hội làm việc trong ngành này là rất nhiều, với sự bùng nổ của các công ty thiết kế, các trung tâm R&D trong thời gian tới.

Trong bài tiếp theo của Series này, tôi sẽ giới thiệu với các bạn: Để làm ra một sản phẩm từ đầu đến cuối, doanh nghiệp cần làm những gì, và làm thế nào để giảm thiểu rủi ro, đẩy nhanh tiến độ, tối đa hóa khả năng thành công của sản phẩm.

Bài kế tiếp: [NPD#02] Để phát triển một sản phẩm tốt, cần làm những gì?

Nova @ MES LAB

Lời tựa cho Series

[MES LAB] Loạt bài viết này nhằm cung cấp cho độc giả trang web www.meslab.vn cũng như khách hàng của MES LAB cái nhìn mang tính tổng quan, toàn diện về bài toán phát triển sản phẩm, hiểu được vai trò, tầm quan trọng của nó với sự phát triển của mỗi doanh nghiệp cũng như quốc gia và dưới góc độ cá nhân, làm thế nào để hưởng lợi khi nắm vững những kiến thức về mảng chuyên môn này.

Loạt bài viết cung cấp kiến thức chung về toàn bộ bức tranh phát triển sản phẩm cũng như những việc cần làm trong từng bước của quá trình biến ý tưởng thành sản phẩm tương đối hoàn chỉnh. Các bài viết được bố cục rõ ràng, mạch lạc và chú trọng vào ứng dụng thực tế. Để đọc các bài viết này, chúng tôi không đòi hỏi bạn phải có chuyên môn đặc biệt nào, mọi người đều có thể đọc và hiểu được.

Tuy nhiên, các kiến thức và kỹ thuật nêu trong loạt bài chỉ ở mức tổng quan và chưa đi vào chi tiết vì việc đó nằm ngoài phạm vi cũng như mục đích của loạt bài viết. Quý vị độc giả có quan tâm sâu hơn đến việc ứng dụng kiến thức ở mức độ chi tiết, làm ra sản phẩm ngay thì nên tham khảo bộ sách Thiết kế và Phát triển sản phẩmKhóa học Thiết kế và Phát triển sản phẩm BootCamp.

2 Comments

  1. Pingback: [NPD#02] Để phát triển một sản phẩm tốt, cần làm những gì? | MES Lab. R&D

  2. Pingback: [NPD#02] Để phát triển một sản phẩm tốt, bạn cần làm những gì? | D2Mag

Gửi phản hồi

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.

To Top