[Product Design] Mạo hiểm, phá cách và dám thất bại để thành công – Phần 2

Xin tiếp tục với chủ đề còn đang dở hôm trước.

Sáng tạo – Chấp nhận rủi ro để thành công: Vấn đề của các công ty lớn?

Vào đầu những năm 1980, IDEO đề xuất ý tưởng về chuột không dây tới khách hàng là giám đốc kỹ thuật của một công ty sản xuất máy tính lớn (xin giấu tên). Vào đầu những năm 1980 thì chuột không dây là một ý tưởng đột phá và thực sự rất mới mẻ.

Vị giám đốc này ban đầu khi nghe thuyết trình về ý tưởng này tỏ ra rất quan tâm và háo hức. Nhưng ngày hôm sau, ông ta trở nên ngần ngại, e dè về khả năng thành công của sản phẩm mới và từ chối sản phẩm này.

Một vài năm sau, sản phẩm này được đưa vào Workstation có tên Metaphor và lập tức thu hút được rất nhiều sự chú ý của báo chí và giới công nghệ, góp phần không nhỏ vào thành công của Metaphor (xem hình bên dưới).

Chuột không dây được dùng trong Workstation Metaphor

Tình huống tương tự rất hay xảy ra. Các công ty lớn bỏ qua rất nhiều cơ hội để phát triển các sản phẩm mang tính đột phá. Điều gì đã xảy ra với họ?

Tom Kelley lý giải điều này như sau: Các công ty lớn có nhiều thứ để mất nếu sự mạo hiểm của họ dẫn đến thất bại: thị trường, khách hàng, vị thế, uy tín, lợi nhuận,…Đó là lý do họ rất ngại mạo hiểm. Trong trường hợp của những nhà quản lý ở các công ty này, sự e ngại này còn lớn hơn, vì những người quản lý này phải chịu trách nhiệm trước hết nếu thất bại. Họ có quá nhiều thứ để mất: danh tiếng, vị trí, mức lương thưởng,…và thông thường họ sẽ chọn giải pháp an toàn là “đóng đinh” với các sản phẩm đang ổn định trên thị trường. Tom Kelley đoán rằng người giám đốc kỹ thuật kia có thể nghĩ như sau: “Oh, sản phẩm này hay đấy, nó thành công thì tốt nhưng chẳng may nó thất bại, tôi sẽ được nhớ đến trong suốt sự nghiệp của mình như là kẻ đã thất bại với con chuột không dây đó”. Và viễn cảnh đó làm ông ta sợ.

Nhận định của Kelley là: Những sản phẩm mang tính sáng tạo/đột phá thường đến từ các công ty nhỏ hoặc những công ty lớn nhưng vẫn giữ được tinh thần hăng hái như khi mới khởi nghiệp.

Với các công ty lớn khác, rào cản của sự sợ hãi do chính họ dựng lên chính là vấn đề ngăn cản sự sáng tạo/đột phá.

Có một câu chuyện này có thể kể ra để minh họa rõ hơn câu chuyện của Kelly bên trên. Ngày nay, Canon hay Nikon hay Sony,…là những công ty lớn trong lĩnh vực liên quan đến ảnh số. Nhưng họ không phải là những người đầu tiên phát triển kỹ thuật ảnh số. Chính Kodak là công ty đầu tiên nghiên cứu về ảnh số nhưng rồi họ đã không phát triển nó thêm chỉ vì sợ rằng hoặc nó sẽ không thành công hoặc nếu nó thành công thì sẽ đe dọa doanh số bán phim chụp ảnh của họ!

Họ đã chọn đi ngược lại với xu hướng thời đại và kết quả là sân chơi ảnh số được dành cho các công ty khác dám thử thách còn cái tên Kodak đang dần chìm nghỉm trong ngành ảnh. Hy vọng là trong hoàn cảnh khó khăn, hầu như “không còn gì để mất” hiện tại, họ sẽ có đủ động lực để làm nên những sản phẩm đột phá và quay lại quỹ đạo thành công.

Phá cách và thành công

Vào khoảng cuối những năm 60, đầu những năm 70, chiếc ván trượt tuyết (snowboard) bắt đầu xuất hiện tại các khu trượt tuyết ở Mỹ và chỉ có một số ít người dùng loại ván này và thực tế thì nó không được công nhận như một loại hình thể thao chính thức. Người ta cho rằng nó quá nguy hiểm.

Báo chí gọi môn thể thao mới này là một loại thú vui ngớ ngẩn và sẽ sớm bị quên lãng. Tờ Time thậm chí còn có lần bầu chọn nó là “Môn thể thao mới tệ nhất”.

Snowboarding

Thời điểm đó, ở Mỹ, trượt tuyết – skiing – đối mặt với sự suy giảm về số lượng người chơi và tất nhiên là số vé bán được. Skiing đã trở nên tương đối già cỗi và cần có một làn gió mới. Snowboard có thể là cơ hội để làm mới ngành công nghiệp này.

Skiing

Nhưng những nhà sản xuất dụng cụ trượt tuyết lớn nhất thời bấy giờ như: Rossignol, Salomon, Fischer,…đã bỏ qua cơ hội này vì họ không muốn mạo hiểm với môn thể thao mới đang có ấn tượng không tốt như snowboard và vì họ đang bận rộn với việc sản xuất các sản phẩm truyền thống của mình.

Jake Burton, một thanh niên trẻ đã quyết định nắm lấy cơ hội này. Anh thành lập công ty, mở xưởng, nghiên cứu chế tạo các loại ván trượt an toàn hơn, đề xuất các quy tắc, các tiêu chuẩn về ván trượt, thuyết phục các khu resort cho phép người trượt ván,…

Jake Burton

Một vài năm sau những nỗ lực của Burton, 90% số khu resort đã chấp nhận loại hình thể thao mới này và ngày nay, hàng triệu người Mỹ ham mê môn thể thao này và Burton trở thành người đặt nền móng cho ngành công nghiệp ván trượt. Công ty Burton hiện là nhà sản xuất số 1 thế giới về sản phẩm này.

Còn nhiều ví dụ nữa tương tự, xin phép trình bày ở dịp khác.

Như thế nào là đủ?

Chúng ta khuyến khích sáng tạo, phá cách, nghĩ khác, mạo hiểm, thậm chí nhận thất bại để đột phá. Nhưng phá cách, sáng tạo, mạo hiểm ở mức nào và có giới hạn nào chúng ta không thể vượt qua và không nên vượt qua hay không? Tôi thấy đây là một câu hỏi khá thú vị và có nhiều điều để thảo luận. Và kết luận về điều này trong sách của Kelley cũng không làm tôi hài lòng lắm nên tôi sẽ để ngỏ kết luận này và các bạn có thể trao đổi ý kiến của các bạn ở bên dưới.

Cảm ơn các bạn.

Nova @ MES Lab.

Topic gốc trên diễn đàn MES Lab.